Wysoka wrażliwość – jednym kojarzy się z przewrażliwieniem, płaczliwością, histerią. Inni – już wiedzą, że może być atutem. Czym tak naprawdę jest wysoka wrażliwość? I jak sprawdzić, czy jesteś wysoko wrażliwa? O tym jest ten artykuł. Rozgość się, zapraszam.
Czym jest wysoka wrażliwość?
Wysoka wrażliwość to spopularyzowana nazwa pewnej cechy temperamentu, jaką jest wrażliwość przetwarzania sensorycznego (ang. Sensory Processing Sensitivity – SPS). W dużym skrócie – ta cecha sprawia, że osoba wysoko wrażliwa intensywniej niż przeciętny człowiek przetwarza bodźce, zarówno ze świata zewnętrznego (dźwięki, zapachy, światło itp.), jak i własne emocje, myśli.
Przykład?
Żeby to lepiej zobrazować – tam, gdzie przeciętny człowiek ledwo zarejestruje perfumy koleżanki z open space, osoba wysoko wrażliwa będzie je czuła cały dzień, rozpozna, czy ta koleżanka była dziś w danej salce, a po południu zetnie ją migrena po całym dniu wystawienia na intensywny dla niej bodziec.
Albo: Uczestnicząc w spotkaniu w pracy, osoba wysoko wrażliwa intensywnie odbiera nie tylko słowa, które padają, ale mimikę, ton głosu, spojrzenia wszystkich uczestników; nawet czyjeś milczenie jest dla niej wymowne; do tego wszystkie dźwięki w tle, światło, zapachy itp.; wyczytuje wiele, może pierwsza zrozumieć, że zmienia się nastrój w zespole, wyczuje np. konflikt, i zaalarmować właściwe osoby, ale jej mózg, pracując na tak wysokich obrotach – zwyczajnie się przegrzewa.
Definicja wysokiej wrażliwości
Dr Elaine Aron, amerykańska psycholożka i badaczka, która jako pierwsza opisała to zjawisko, wyróżniła cztery główne filary wysokiej wrażliwości, które składają się na akronim DOES:
- D – Depth of processing (głębokie przetwarzanie informacji),
- O – Overstimulation (łatwe przeciążenie bodźcami),
- E – Emotional reactivity & empathy (emocjonalność i empatia),
- S – Sensitivity to subtleties (wrażliwość na subtelne bodźce).
Czy wysoka wrażliwość jest chorobą?
Wrażliwość przetwarzania sensorycznego NIE JEST chorobą, tylko specyficznym sposobem funkcjonowania układu nerwowego. Dotyczy 20-35% ogółu ludzkości, niezależnie od płci.
Skąd mam wiedzieć, czy jestem wysoko wrażliwa?
Wysoka wrażliwość może objawiać się na wiele sposobów. Podejrzewasz, że jesteś osobą wysoko wrażliwą? Z myślą o osobach takich jak Ty powstał prosty test diagnostyczny przygotowany przez dr Elaine Aron. Przeczytaj poniższe stwierdzenia. Jeśli uważasz, że to stwierdzenie w jakimś stopniu Cię dotyczy, zakreśl TAK. Jeśli w ogóle nie jest o Tobie, zakreśl NIE.
TEST – na podstawie książki „Wysoko wrażliwi” dr Elaine Aron:
- Myślę, że docierają do mnie różne subtelne szczegóły otoczenia. (TAK/NIE)
- Podlegam wpływowi nastrojów innych ludzi. (TAK/NIE)
- Jestem bardzo wrażliwa na ból. (TAK/NIE)
- Jestem bardzo czuła na działanie kofeiny. (TAK/NIE)
- W dni, kiedy dużo się dzieje, miewam potrzebę znalezienia chwili dla siebie, najlepiej chowając się w jakimś zaciemnionym miejscu, z dala od dźwięków. (TAK/NIE)
- Łatwo przytłaczają mnie bodźce jak np. głośne dźwięki, intensywne zapachy, ostre światło, szorstka tkanina. (TAK/NIE)
- Mam bogate życie wewnętrzne. (TAK/NIE)
- Głośne dźwięki sprawiają mi dyskomfort. (TAK/NIE)
- Sztuka i muzyka poruszają mnie do głębi. (TAK/NIE)
- Jestem sumienna. (TAK/NIE)
- Łatwo mnie przestraszyć. (TAK/NIE)
- Gdy muszę wykonać dużo zadań w krótkim czasie, czuję się roztrzęsiona. (TAK/NIE)
- Gdy ludzie czują się niekomfortowo w danym miejscu, wiem, jak temu zaradzić (np. zmieniam oświetlenie, przearanżowuję przestrzeń). (TAK/NIE)
- Irytuje mnie, gdy ludzie wymagają ode mnie wykonania zbyt wielu rzeczy jednocześnie. (TAK/NIE)
- Unikam brutalnych filmów czy programów TV. (TAK/NIE)
- Bardzo dbam o to, by o niczym nie zapomnieć. (TAK/NIE)
- Odczuwam nieprzyjemne pobudzenie, gdy za dużo się dzieje wokół mnie. (TAK/NIE)
- Gdy jestem głodna, robię się bardzo nerwowa i nie potrafię się skoncentrować. (TAK/NIE)
- Zmiany wytrącają mnie z równowagi. (TAK/NIE)
- Zauważam i doceniam subtelne zapachy, smaki, delikatne dźwięki. (TAK/NIE)
- Moim priorytetem jest tak poukładać sobie życie, by było w nim mało stresujących sytuacji. (TAK/NIE)
- Kiedy muszę z kimś rywalizować, albo jestem obserwowana, wykonuję to zadanie o wiele gorzej niż normalnie. (TAK/NIE)
- W dzieciństwie byłam postrzegana jako osoba cicha, nieśmiała, wrażliwa. (TAK/NIE)
Jeśli odpowiedziałaś TAK na 12 i więcej powyższych stwierdzeń – prawdopodobnie jesteś osobą wysoko wrażliwą.
Pamiętaj, że to tylko test, nie wyrocznia. To Ty znasz siebie najlepiej. I Ty decydujesz, czy utożsamiasz się z powyższą definicją. Nawet jeśli zaznaczyłaś mniej odpowiedzi „TAK”, a czujesz się poruszona tym, co przeczytałaś – to też ważny sygnał. Wysoka wrażliwość ma różne oblicza i nie u wszystkich objawia się tak samo intensywnie w przypadku tych samych bodźców.
Wysoka wrażliwość to nie wada
Gdy zrozumiesz, że jesteś osobą wysoko wrażliwą, wiele może się zmienić. Jeszcze więcej zmieni się, gdy zaakceptujesz tę cechę w sobie. Możesz zacząć lepiej dbać o swoje potrzeby, otaczać się ludźmi i bodźcami, które Ci służą, a także szukać ścieżki zawodowej, która będzie zgodna z Twoją naturą – a nie wbrew niej.
Jako wysoko wrażliwa kobieta i coachka wspierająca inne WWO, wiem jedno:
Wrażliwość to nie coś, co trzeba „naprawić”. To coś, co warto zrozumieć i świadomie pielęgnować.
Chcesz dowiedzieć się, jak działać zawodowo w zgodzie ze swoją wrażliwością?
Zapraszam Cię na bezpłatną konsultację coachingową online.
Porozmawiamy o Twoich mocnych stronach, wartościach i potrzebach. Pomogę Ci znaleźć zawodową drogę, która nie będzie Cię przeciążać, tylko wspierać.
👉 Zarezerwuj termin konsultacji – to pierwszy krok ku większej zgodzie ze sobą.
